14 februari 2024

Verbod designerdrugs: einde aan kat-en-muisspel?

De Tweede Kamer stemde er al mee in: een nieuw wetsvoorstel om designerdrugs te verbieden. Door deze nieuwe wet vallen drie groepen stoffen, die worden gebruikt bij het maken van designerdrugs, onder de Opiumwet. Maakt dit nieuwe wetsvoorstel een einde aan het kat-en-muisspel tussen drugscriminelen en wetshandhavers?  

Opkomst en evolutie van designerdrugs 

Ruim 100 jaar geleden kwamen de eerste designerdrugs, ook wel bekend als nieuwe psychoactieve stoffen (NPS), op de markt. Een vroege designerdrug was bijvoorbeeld methamfetamine, dat in de jaren 1920 werd ontwikkeld voor medische doeleinden. In de jaren 80 begonnen designerdrugs voor recreatief gebruik echt aan populariteit te winnen met de komst van onder andere MDMA, beter bekend als extacy/xtc.  

De afgelopen decennia is de populariteit en diversiteit van designerdrugs alleen maar verder toegenomen. Denk bijvoorbeeld aan alternatieven op partydrugs die op de markt zijn gekomen als 2C-B (vergelijkbaar met paddo's/truffels en lsd), 3-MMC of 4-MMC (vergelijkbaar met XTC, MDMA en cocaïne), 2 FDCK (afgeleid van Ketamine), en GBL (afgeleid van GHB). De nieuwe stoffen vallen vaak buiten de bestaande drugswetgeving, waardoor ze juridisch in grijs gebied vallen. 

Designerdrugs meteen verboden 

Op dit moment biedt de Nederlandse Opiumwet de basis voor de regulering van verdovende middelen, waaronder designerdrugs. Deze wet ondergaat regelmatig een update om nieuwe psychoactieve stoffen op te nemen en hun productie, het bezit en de distributie ervan strafbaar te stellen. Zo werd in oktober 2021 de onder jongeren populaire drug 3-MMC (ook wel ‘poes’ of 3M genoemd) verboden. Als reactie op dit verbod brachten drugscriminelen, door een kleine aanpassing in de samenstelling van 3-MMC, nieuwe varianten op de markt. Deze nieuwe varianten zijn (nog) niet illegaal en vaak zelfs makkelijk online te bestellen.  

Een ander voorbeeld is de designerdrug Flakka. Dit is de straatnaam voor een aantal nieuwe psychoactieve stoffen, afgeleid van de stof alfa-PVP. Vooral in de regio's West-Vlaanderen en Zeeland is deze drug de laatste jaren in opkomst. Hoewel Alfa-PVP al jaren op lijst 1 van de Opiumwet staat, zijn ook hiervan weer alternatieven op de markt gekomen.  

Als de nieuwe wet wordt aangenomen, komen nieuwe designerdrugs meteen op lijst 1 van de Opiumwet. De regering hoopt hiermee de internationale handel en productie van designerdrugs te stoppen en tegelijkertijd de beschikbaarheid ervan te verminderen. Nog een reden voor deze wet is dat sommige mensen denken dat deze drugs minder gevaarlijk zijn dan illegale drugs, omdat ze legaal te verkrijgen zijn. Maar designerdrugs vormen juist een ernstige gezondheids- en veiligheidsbedreiging.  

Voorlichting en preventie 

Na goedkeuring van de Tweede Kamer is het nu de beurt aan de Eerste Kamer om zich over het wetsvoorstel te buigen. Naast deze plannen voor een nieuwe wet is het essentieel om te blijven inzetten op voorlichting over en preventie van het gebruik van designerdrugs. Door jongeren en volwassenen op tijd te informeren over de effecten en gevaren kan er sneller effectieve hulp geboden worden en is verergering van problemen te voorkomen. Bovendien is de kans op dan herstel het grootst. Vroegsignalering is voor Brijder Preventie dan ook een belangrijk onderdeel van het werk.  

Gratis adviesgesprek

Heb jij vragen over designerdrugs? Of maak je je zorgen over het gebruik van jezelf of van iemand in jouw omgeving? We staan voor je klaar om jouw vragen te beantwoorden. Neem gratis en vrijblijvend contact op met een preventiedeskundige van Brijder via: 088 - 358 22 60. Of bekijk al onze contactmogelijkheden.

Peventie en voorlichting

Hulp voor familie en naasten