18 december 2023

Stijging gokproblemen onder jongeren: 'We wisten het'

Met grote zorgen zagen onze collega's van Brijder op 1 oktober 2021 de markt voor legale online kansspelen in Nederland opengaan. En die zorgen blijken nu terecht vertellen collega's Ester Teunen, preventiedeskundige, en Niels Bregman, GZ-psycholoog voor de online beeldbelbehandeling voor gokken

Brijder Preventie richt zich vooral op vroegsignalering van (beginnende) problemen door alcohol, drugs, gokken of gamen bij jongeren en volwassenen. Daarnaast bieden we laagdrempelige gesprekken met ouders, jongeren en professionals over diverse onderwerpen, waaronder dus ook steeds vaker over gokken. 'We zien het afgelopen 1,5 jaar zeker een lichte stijging van het aantal ouders, jongeren in de leeftijd van 18 tot 23 jaar en professionals binnen onder andere MBO-scholen dat contact met ons opneemt met vragen over gokken', begint Ester Teunen van Brijder Preventie. 'Voor jongeren is het nu makkelijker om online gokken een keer te proberen, omdat het toch legaal is. Ik heb ook een aantal jongeren gesproken die zijn begonnen met gokken in coronatijd, waar de openstelling van de markt nog net inviel, omdat ze niet weg konden en dan maar in hun kamer gingen gokken als tijdsbesteding.' 

Ester: 'Voor jongeren is het nu makkelijker om online gokken een keer te proberen, omdat het toch legaal is'

Van loslaten naar verantwoordelijkheid terugpakken

Als de jongeren en/of ouders contact opnemen met Brijder Preventie is het gokgedrag vaak al zorgelijk. 'Jongeren hebben bijvoorbeeld het spaargeld dat hun ouders van jongs af aan voor hen hebben gespaard al opgemaakt aan gokken', vertelt Ester. 'Wij gaan dan met de jongere en/of ouders in gesprek en maken afspraken over hun gokgedrag. Soms betekent dat gelijk helemaal stoppen of het geld in beheer geven aan ouders/verzorgers. En soms maken we afspraken over hoeveel geld ze inzetten en wanneer.' Voor ouders is deze laatst stap vaak moeilijk. Ester: 'Ze zijn net in een fase waarin ze hun kind aan het loslaten zijn en nu moeten ze die verantwoordelijkheid weer terugpakken. Het is dus ook heel belangrijk om ouders erbij te betrekken om goede afspraken te maken en grenzen te stellen.'

'We wisten het van tevoren'

Mocht het verslavingsgedrag zorgelijk zijn en een behandeling uiteindelijk de beste optie, zorgt Brijder Preventie voor een warme overdracht. Bijvoorbeeld naar collega Niels Bregman, regiebehandelaar van de online beeldbelbehandelingen bij Brijder. Ook Niels herkent de stijging van het aantal hulpzoekenden. 'De afgelopen jaren melden zich bijna alleen nog maar jongens van 20 t/m 25 jaar aan die in de problemen zijn gekomen door online gokken. Het beeld van de wat oudere mensen, verslaafd aan de fruitautomaten of roulette, zien we allang niet meer', vertelt Niels. Waar die stijging vandaan komt, weet Niels wel. Hij legt uit: 'Op het moment dat je gokken makkelijker beschikbaar maakt, groeit het aantal mensen met een probleem exponentieel. Dat wisten we van tevoren. Sterker nog: het was onderzocht dat dit het resultaat zou zijn.' 

Niels: 'Het feit dat ze dit geheim niet meer mee hoeven te dragen, is al zo'n last van hun schouders'

Geen geheimen meer

Een online behandeling bij Brijder voor een gokverslaving biedt een laagdrempelige en relatief snelle manier van hulp. 'Dit omdat er geen medische complicaties bij komen kijken, die je wel bij bijvoorbeeld alcohol of drugsgebruik ziet', vertelt Niels 'En vaak heeft iemand, vóór diegene bij ons terecht komt, al aan familie of vrienden verteld wat er aan de hand is. Het feit dat ze dit geheim niet meer mee hoeven te dragen, is al zo'n last van hun schouders dat ze 100% openstaan voor de behandeling.'

In de behandeling gaat Niels in ongeveer 10 tot 15 sessies van een half uur één voor één de stappen af van het Cognitieve Gedragstherapie-protocol. Niels: 'We beginnen altijd met het afsluiten van de wegen naar gokken, bijvoorbeeld door middel van een inschrijving bij het Cruks register. Maar we leren ook trucjes om ervoor te zorgen dat je niet in de fout gaat of blijft hangen in een patroon van leugens en bedrog. En áls je dan de fout ingaat, hoe ga je daar dan mee om? Vertel je bijvoorbeeld gelijk aan familie of vrienden dat je in de fout bent gegaan in plaats van het te verzwijgen? Dan is dat al winst.' 

Gokproblemen voorkomen: maatregelen en onderzoek

Naast een online behandeling bieden we bij Brijder ook ambulante- en klinische behandelingen voor een gokverslaving, maar over een verandering ten opzichte van vóór de openstelling kunnen we nog niks zeggen. 'Een online behandeling is relatief laagdrempelig, maar het duurt langer voor iemand de stap naar een ambulante- of klinische behandeling zet. De lange termijn effecten van de legalisering zijn dus niet bekend', vertelt Niels.

Ester vult aan: 'Daarom blijven we ook actief onze zorgen uiten over de ernst van gokproblematiek richting de politiek. En we zijn betrokken bij een aantal onderzoeken van het nieuwe ZonMw-programma Preventie van Kansspelverslaving. Bijvoorbeeld het onderzoek waarin richtlijnen worden ontwikkeld met informatie, advies en hulpmiddelen om probleemgokken onder kwetsbare groepen te bespreken en herkennen. En aan de zijlijn ook bij het onderzoek naar de inzet van Moti-4 gesprekken bij gokproblematiek.' 

Niels: 'Als de snelheid eraf gaat, scheelt dat honderden, zo niet duizenden, nieuwe gokkers' 

Hoewel de grootste groep met de juiste hulp dus relatief snel van een gokverslaving af kan komen, zijn er volgens Niels wel maatregelen nodig om het aantal online gokkers te beperken. ‘Nu de geest uit de fles is, krijg je die er natuurlijk niet meer in', vertelt Niels. 'Maar het is een no-brainer dat we af moeten van die reclames over gokken, zowel online als op tv. Daarnaast denk ik dat het helpt als de tijd tussen het inzetten en uitbetalen van geld vergroot wordt. Nu kun je bijvoorbeeld bij een voetbalwedstrijd in de eerste helft nog geld inzetten op hoeveel doelpunten er in de tweede helft vallen en in welke minuten. Als die snelheid eraf gaat, scheelt dat honderden, zo niet duizenden, nieuwe gokkers.' 

Online hulp bij Brijder

Tijdens veel van onze behandelingen kan je in aanvulling op gesprekken met jouw behandelaar ook online opdrachten maken of zelfhulpmodules volgen. Daarnaast bieden we ook anonieme online hulp voor gokken aan via gokkenondercontrole.nl. Deze behandeling kan je ook volgen als je niet bij Brijder in behandeling bent. 

Peventie en voorlichting

Hulp voor familie en naasten