‘Vlak ná het moeilijkste punt, daar ligt het goud!'

Benjamin (29) kijkt terug op zijn alcohol- en wietverslaving die hem bijna het leven kostte. Hij is nu anderhalf jaar clean en volgt een opleiding tot Ervaringsdeskundige bij Brijder, waarmee hij mensen helpt hun verslaving te overwinnen. 

‘Het is vaak wachten op een dieptepunt voordat iemand stopt met gebruiken’, zegt Benjamin. ‘Zonder pijn is er geen verandering, weet ik uit eigen ervaring. Op mijn persoonlijke dieptepunt had ik wél een baan, een huis en vrienden. Ik voelde alleen geen levenslust meer. Spiritueel bankroet, noem ik het zelf.’ 

Benjamin: ‘Vlak ná het moeilijkste punt, daar ligt het goud!'

Geen vaderfiguur 

De basis voor Benjamins verslaving ligt in zijn jeugd, na de scheiding van zijn ouders. ‘Ik woonde bij mijn moeder, maar had ook een vaderfiguur nodig’, zegt Benjamin. ‘Mijn vader had veel woede en daarbinnen was geen ruimte voor mij. Dat deed natuurlijk pijn, maar ik had nooit geleerd hoe je daar uiting aan geeft.’ Bij gebrek aan een gezonde uitlaatklep gaat Benjamin zichzelf snijden. Het is een roep om aandacht, ziet hij achteraf. Uiteindelijk wordt de dertienjarige Benjamin uit huis geplaatst.

'Waarom praten over emoties als je ze ook kunt verdoven? Het leek de oplossing voor alle problemen’

Emoties verdoven 

In een leefgroep met andere jongeren begint hij al vroeg met roken en alcohol drinken. Even later volgt het blowen en dat bevalt hem uitstekend. ‘Het leek de oplossing voor alle problemen’, vertelt Benjamin. ‘Vervelende gevoelens verdwenen als sneeuw voor de zon. Dat was heerlijk. Waarom praten over emoties als je ze ook kunt verdoven?’ Blowen en drinken wordt een dagelijkse bezigheid, maar Benjamin merkt niet dat hij de controle begint te verliezen. 

Altijd onder invloed 

Op zijn achttiende gaat Benjamin op zichzelf wonen. Zonder toezicht loopt zijn gebruik nog verder uit de hand. ‘Ik werkte in de horeca en daar valt drinken en blowen niet zo op. Daarbuiten had ook niemand iets in de gaten. Ik ging stoned naar mijn werk en kwam stoned weer thuis. Voor de buitenwereld was ik de perfecte gozer en de ideale schoonzoon. Ik werkte keihard en kwam mijn afspraken na. Maar ik was wel altijd onder invloed.’ 

Stiekem gebruiken 

‘Verslaafd zijn is een dure hobby,’ zegt Benjamin. Hij wordt door zijn baas betrapt op stelen uit de kassa en daarna ontslagen. ‘Maar het ging echt mis toen het uitging met mijn vriendin, met wie ik toen samenwoonde. Ik had haar beloofd niet te gebruiken, maar deed het stiekem toch. Na die relatiebreuk ben ik weer op mezelf gaan wonen. De dozen waren uitgepakt en ik stak gelijk een joint op. Ik was weer terug bij af.’ 

Geen uitweg meer 

Benjamin krijgt psychisch veel last van zijn overmatige gebruik. Hij wil wel stoppen, maar al zijn pogingen mislukken. ‘Ik had altijd een excuus. Er was nog een restje wiet over van de vorige dag. Of ik zou morgen écht stoppen want vandaag was een rotdag. Ik werd somber en zag geen uitweg meer. Op een gegeven moment dacht ik: “Als ik doodga, dan is het prima. Zo kan ik niet meer leven.”’ 

‘Ik legde mijn mes weg en werd in de boeien geslagen’

Een inzinking 

Op een avond is Benjamin alleen thuis, zwaar onder invloed. Hij krijgt een inzinking. ‘Tussen het schreeuwen en huilen door, hoorde ik plotseling geroezemoes bij de voordeur. Iemand wil me iets aandoen, dacht ik. In paniek pakte ik een mes, gooide de deur open en stond oog in oog met vier verschrikte politieagenten. Ze hadden een melding gekregen van de buren. Ik legde mijn mes weg en werd gelijk in de boeien geslagen.’ Diezelfde avond wordt Benjamin afgeleverd bij de verslavingskliniek

Naar de detox 

In de kliniek wordt besloten dat Benjamin eerst moet afkicken. Van cannabis én alcohol. ‘Het drinken maakte me depressief. Daarna ging ik blowen om de sombere gevoelens af te vlakken. Om van beide middelen af te kicken moest ik naar de detox-afdeling. Wat ik toen niet besefte, is dat afkicken nog maar het begin is. Verslaving is vooral gedrag. Je kunt afkicken van het middel, maar dan heb je het gedrag nog niet aangepakt. Ik was eraan toe om daarmee aan de slag te gaan. Voor mij was het dát, of doodgaan.’ 

Leren praten 

Na een succesvolle detox wordt Benjamin opgenomen in de kliniek. ‘Daar werd ik uitgedaagd om uit mijn comfort zone te stappen. Je muur van zelfverdediging wordt afgebroken. Het lukte me om woorden te vinden voor al die opgekropte gedachten en gevoelens, en dat hielp. Als je verslaafd bent en je hebt een rotdag, dan ga je gebruiken. In de kliniek leer je om erover te praten, zodat je niet hoeft te gebruiken.’ 

‘Een ervaringsdeskundige is een steentje op het pad naar herstel’

Medeverslaafden steunen 

Hoe beter het met hem gaat, hoe meer vrijwillige taken Benjamin oppakt in de kliniek. Hij is vaak een luisterend oor voor anderen en die rol past hem goed. ‘Na het afronden van mijn behandeling is mij een leer-werktraject aangeboden. Dat heb ik met beide handen aangepakt. Als Ervaringsdeskundige ben je een steentje op iemands pad naar herstel. Je snapt wat mensen doormaken en helpt ze om hun eigen conclusies te trekken.’ 

Doorgaan als het moeilijk wordt 

Omdat Benjamin weet wat afkicken betekent, kan hij mensen goed vertellen wat hen te wachten staat. Wat hij zegt is niet altijd prettig om te horen, maar Benjamin sluit altijd af met een boodschap van hoop. ‘Op het moeilijkste punt van de behandeling trek je het niet meer en wil je stoppen. Dat is bijna altijd het geval. Je hersenen zeg dan: dit is te eng, ik wil hier niet naartoe. Ik bereid mensen daarop voor, maar moedig ook aan om te blijven. Want vlak ná dat punt, daar ligt het goud. Daar ligt de echte verandering.’

Preventie en voorlichting

Hulp voor familie en naasten