Money for medication: een gerandomiseerde studie naar beloning

Het niet of gebrekkig innemen van antipsychotica is een veelvoorkomend probleem bij patiënten met een psychotische stoornis en is geassocieerd met een ongunstig beloop van behandeling. Uit eerder onderzoek bij onder andere verslaafde patiënten blijkt dat contingentie management een effectieve interventie is. In contingentie management wordt gewenst gedrag aangemoedigd door het gewenste gedrag (contingent) te belonen. Er is echter nog weinig bekend over de effectiviteit van deze interventie, wanneer deze gericht wordt op het verhogen van de therapietrouw bij psychotische patiënten. In een recente pilot studie onder psychotische patiënten bleek het belonen van medicatie-inname samen te gaan met een sterke toename in medicatietrouw en een aanzienlijke reductie in (crisis-) opnames.

Doel

Doel van Money for medication is om in een gerandomiseerde gecontroleerde studie bij patiënten met een psychotische stoornis de effectiviteit vast te stellen van contingentie management in het verhogen van medicatietrouw (antipsychotische depotmedicatie).

Methode

Patiënten worden random toegewezen aan een behandeling met contingentie management gericht op de medicatie-inname (experimentele groep), dan wel aan de reguliere behandeling, zonder beloning voor medicatie-inname (controlegroep). De interventie duurt 12 maanden, gevolgd door een 6 maanden follow-up periode waarin de effecten van het beëindigen van de contingentie management interventie op de medicatie-inname gemonitord worden. De primaire uitkomstmaat is het percentage geaccepteerde depots gedurende de interventie en na het beëindigen van de interventie. Secundaire uitkomstmaten zijn onder andere de langste periode van ononderbroken depot acceptatie, de tijd voordat het depot wordt geaccepteerd, het aantal opnames in psychiatrische instellingen, het middelengebruik van patiënten, psychosociaal functioneren en kwaliteit van leven. Ook zal de kosten-effectiviteit en kostenutiliteit van de behandeling worden geanalyseerd.

Projectduur

De looptijd van het onderzoek is van 2010 tot 2016.

Resultaten

Het bieden van een financiële vergoeding voor het het nemen van depot-medicatie bleek een effectieve interventie in het vergroten van het percentage geaccepteerde depots gedurende de 12 maanden durende interventie. Gedurende de follow-up periode van 6 maanden, waarin niet langer een financiële vergoeding werd verstrekt voor het nemen van depot-medicatie, nam het percentage geaccepteerde depots weliswaar enigszins af, maar bleef nog altijd hoger in de experimentale groep dan in de controlegroep. De resultaten zijn gepubliceerd in "The Lancet Psychiatry".

De ethische aspecten van het belonen van medicatie-inname, zowel vanuit het perspectief van de patiënten als de behandelaar zijn gepubliceerd in "BMC Psychiatry".

Financier

Fivoor, Centrum voor Dubbele Problematiek

Onderzoeksteam

  • Charlotte Audier (tot augustus 2012): junior onderzoeker Fivoor
  • Ernst Noordraven (vanaf juli 2013): junior onderzoeker Fivoor
  • Niels Mulder: hoogleraar Erasmus MC (promotor)
  • Peter Blanken: senior onderzoeker Brijder-PARC
  • Gwendolyn van Veen: onderzoeksassistent Fivoor
  • André Wierdsma: senior onderzoeker Erasmus MC