Contingentiemanagement (CM)

Contingentiemanagement (CM); een evaluatieonderzoek naar de invoering van een nieuwe behandeling voor cocaïneverslaving bij Brijder in Den Haag.

Elk jaar melden zich in Nederland zo’n 15.000 mensen aan in de verslavingszorg voor behandeling van hun cocaïnegebruik. Cognitieve gedragstherapie wordt het meest toegepast bij het stoppen of verminderen van cocaïnegebruik, maar werkt slechts bij een deel van de mensen. In de Multidisciplinaire richtlijn Behandeling stoornissen in het gebruik van drugs wordt contingentiemanagement (CM) aanbevolen als eerste keus behandeling bij personen met een stoornis in het gebruik van cocaïne. Contingentiemanagement is een vorm van gedragstherapie waarbij doelgedrag wordt gestimuleerd door bekrachtiging. Het is ontworpen om drugsgebruik minder aantrekkelijk te maken en clean worden aantrekkelijker, door het bieden van beloningen. Ondanks de aanbevelingen in de Multidisciplinaire richtlijn is contingentiemanagement nauwelijks geïmplementeerd in de reguliere verslavingszorg in Nederland. In navolging van de aanbevelingen gaat Brijder CM implementeren als een 12-weekse behandeling voor patiënten met een stoornis in het gebruik van cocaïne, als onderdeel van de reguliere verslavingszorg.

Doel

Het doel van het onderzoek is om de implementatie van 12 weken CM-behandeling voor patiënten met een stoornis in het gebruik van cocaïne in de reguliere verslavingszorg bij Brijder Verslavingszorg in Den Haag zorgvuldig te volgen en te evalueren door middel van een naturalistische cohortstudie.

Methode

Deelnemers betreffen patiënten met een stoornis in het gebruik van cocaïne die in behandeling gaan bij Brijder in Den Haag en die het behandelaanbod van 12 weken CM accepteren. De interventie die als reguliere behandeling wordt aangeboden aan patiënten met een stoornis in het gebruik van cocaïne betreft 12 weken aaneengesloten CM-behandeling. Tijdens de CM-behandeling worden twee keer per week urinemonsters afgenomen en geanalyseerd op de aanwezigheid van cocaïneresten, met behulp van een zogenaamde sneltest. Patiënten krijgen voor elk cocaïne-negatief urinemonster dat zij onder begeleiding inleveren een geldbedrag (te betalen in cadeaubonnen). Patiënten worden aangemoedigd om te stoppen met het gebruik van cocaïne en verdienen meer als ze hun doelgedrag volhouden.

De belangrijkste uitkomstmaat betreft de mate van acceptatie van de 12 weken CM-behandeling. Er wordt gekeken naar het percentage patiënten dat CM als behandeling accepteert en gekeken naar therapietrouw, uitgedrukt in het aantal ingeleverde urinemonsters en aantal weken deelname aan CM. Overige uitkomstmaten zijn onder andere het gebruik van cocaïne en andere middelen, gezondheid en kwaliteit van leven. Daarnaast wordt er ook gekeken naar patiëntkenmerken. Tot slot zal de kosteneffectiviteit van de behandeling worden geanalyseerd.

Projectduur

De looptijd van het onderzoek is van november 2020 tot en met december 2021.

Resultaten

Nog niet van toepassing. Het onderzoekt loopt nog.

Financier

Brijder

Onderzoeksteam

  • Kees Lammers: GZ-psycholoog i.o. tot specialist, projectleider
  • Peter Blanken: senior onderzoeker Brijder-PARC
  • Wilfried Ekkers: Manager Zorg Brijder Ambulant Den Haag
  • Suzanne Engelen (tot juni 2021): stagiaire klinische psychologie
  • Roos Deltrap (vanaf mei 2021): stagiaire klinische psychologie